Podstawowe parametry wody

Twardość wody Tw
Parametr zależy od ilości rozpuszczonych w wodzie soli pewnych związków. W zależności od rodzaju związków zawartych w naszej wodzie rozróżniamy :

Twardość węglanową (Tww) :
Uwzględniana jest tu głównie zawartość węglanów i wodorowęglanów. Parametr ten jest najczęściej wykożystywany przez akwarystów, posiada szczególne znaczenie, bowiem decyduje o wartości Ph wody i zawartości w niej dwutlenku węgla CO2.

Twardość niewęglowa (Twn) :
Oprócz węglanów w wodzie znajdują się inne związki a należą do nich na przykład siarczany wapnia, magnezu i inne. Ich udział określany jest mianem twardości niewęglanowej lub inaczej stałej. W przeciwieństwie do twardości węglanowej dla akwarystyki odgrywa ona podrzędną rolę.

Twardość ogólna (Two) :
Stanowi ona sumę twardości węglanowej i twardości niewęglanowej. W literaturze akwarystycznej najczęściej twardość wody wyrażana jest w niemieckich stopniach twardości no. Można się również spotkać z innymi sposobami oznaczania twardości, która charakteryzowana jest odpowiadającymi danej metodzie wartościami.


1 stopień
niemieckie
n
angielskie
a
francuskie
f
amerykańskie
USA
rosyjskie
r
niemiecki 1,00 1,25 1,78 17,80 7,51
angielski 0,798 1,00 1,43 14,30 5,70
francuski 0,560 0,702 1,00 10,00 4,00
amerykański 0,056 0,070 0,10 1,00 0,40
rosyjski 0,14 0,111 0,078 0,0078 1,00

Pomiaru twardości wody dokonujemy testami będącymi płynnymi odczynnikami którymi można odczytać najczęściej twardość węglanową Tww i twardość ogólną Two.

Czasami zdarza się że, twardość węglanowa jest większa od twardości ogólnej, czego przyczyną są znajdujące sie w wodzie inne sole które zmieniają wartość odczynu. W takim przypadku dla naszych celów wystarczy przyjąć wartość twardości węglanowej jako ogólną.

bardzo miękka do  4 n
miękka do  8 n
średnio twarda do 12 n
twarda do 18 n
bardzo twarda powyzej 18 n

Po pomiarze i porównaniu z wymaganiami naszych ryb i roślin, jeśli trzeba twardość wody można zmieniać obniżając lub podwyższając Tww, wpływając również na zmianę twardości ogólnej Two.

Obniżenie twardości węglanowej uzyskujemy :

- filtrując wodę przez torf, jednocześnie podnosząc lekko zakwaszenie wody
- stosując wymieniacz kationów
- dolewając w odpowiednich proporcjach wodę destylowaną

Podwyższenie twardości węglanowej uzyskujemy :

- filtrowanie wody przez warstwę torfu koralowego tak długo aż, uzyskamy odpowiednią wartość
Kwasowosć i zasadowosć (stopień Ph)
Wartość Ph jest miarą określającą koncentrację kwasów lub zasad w wodzie. Jej wartość głównie zależy od obecności dwutlenku węgla, występującego w wodzie częściowo w postaci kwasu węglowego i częściowo w postaci wodorowęglanów. Mają na nią również wpływ inne naturalne kwasy np. kwasy humosowe oraz występujące w niej alkaiczne związki. Skala Ph jest logarytmicznym wykresem odwrotności koncentracji jonów wodorowych w wodzie. Zatem wraz ze wzrostem zawartości jonów wodorowych wzrasta kwasowość wody i jednocześnie maleje wskażnik na skali Ph. W punkcie Ph = 7 woda ma odczyn obojętny tzn.wartość jonów kwasowych i zasadowych jest równa, a gdy zawartość jonów wodorowych maleje wskaźnik skali Ph rośnie.

silnie kwaśna powyżej Ph  6
lekko kwaśna Ph 6 - 6,9
obojętna Ph 7
lekko zasadowa Ph 7,1 - 8
silnie zasadowa Ph 8,1 - 9

Pomiaru wartości Ph wykonujemy odczynnikami w postaci papierków, pałeczek lub płynnych wskaźników, które przez zmianę barwy informują o wartości stopnia zakwaszenia wody.Dostepne są również wskażniki o długotrwałym działaniu umieszczone na stałe w akwarium lecz koszt ich jest dość wysoki.
UWAGA : w świeżo założonym zbiorniku wartość Ph może ulegać dużym wahaniom ale zwykle po dojrzeniu wody około 2 -3 tygodni wartość Ph stabilizuje się.


Obniżenia wartości Ph :

- im mniejsza twartość węglanowa tym łatwiej obniżyć Ph. Dlatego obniżenie twardości wody jest najlepszą metodą obniżenia Ph, najczęściej poprzez dodawanie związków humusowych przez filtrowanie wody przez torf.
- dodawanie dwutlenku węgla CO

Podwyższenie wartości Ph :

-dodanie do wody wodorowęglanu sodu (kwaśny węglan sodu) który dostaniemy np: w aptece
Tlen O2
Tlen jest podstawowym składnikiem powietrza  i jednym z najważniejszych do oddychania dla ryb i roślin. Im temperatura wyższa tym mniej tlenu może rozpuścić się w wodzie. Z ilością napowietrzania wody w naszym akwarium należy uważać, gdyż tlen powoduje wytrącanie dwutlenku węgla CO2 z wody będący podstawowym składnikem wykożystywany do fotosyntezy roślin. Pomiaru ilości tlenu można dokonać zakupionymi testami lecz najczęściej wystarczy nam dokładna obserwacja naszych podopiecznych w akwarium. Gdy ryby nagle zaczynają podpływać do lustra wody i próbują oddychać powietrzem nad wodą jest to najczęściej objaw braku tlenu w wodzie.
Podwyższenie ilości tlenu O2 :

- natlenianie przez zewnętrzną pompkę z kamieniem, zastosowanie deszczownicy, falowanie wody

Obniżenie ilości tlenu O2 :

- nawożenie wody wdutlenkiem węgla CO2

Dwutlenek węgla CO2
Częściowo występuje w postaci kwasu węglowego. Jest ważnym składnikiem odżywczym, bez którego rośliny nie mogą dobrze się rozwijać. Stężenie CO2 ma ponadto wpływ na wartość odczynu Ph i twardość węglanową. Rośliny pobierają do fotosyntezy dwutlenek węgla z wody, początkowo w formie gazu CO2, potem zaś uzyskują dwutlenek węgla z dwuwęglanu wapnia, co w konsekwencji podnosi wartość Ph. Oznacza to, że im większa jest twardość węglanowa tym mniej znajduje się w wodzie dostępnego CO2. Efektem widocznym w akwarium braku CO2 jest osadzanie się naloty wapnia na liściach roślin. Optymalną zawartością dwutlenku węgla w wodzie wydaje się wartość pomiędzy 5 - 15 mg/l i należy uważać nad przekroczeniem granicznej wartości, gdyż można podusić ryby.Pomiaru wartości CO2 dokonujemy zakupionymi testerami w sklepach zoologicznych.


Prostym sposobem oznaczenia wartości dwutlenku węgla jest skożystanie z poniższej tabeli (tabela nie może być wykożystana jeżeli woda jest filtrowana przez torf).Musimy dokonać pomiaru wartości Ph i twardości węglanowej Tww. Porównując wyniki z tabelą otrzymamy zawartość CO2 w mg/l.

Tww\Ph
6,0
6,4
6,8
7,2
7,6
8,0
1
30
11
4,5
2
1
0,5
2
59
24
9,5
3,5
1,5
0,5
3
87
35
14
5,5
2
1
4
118
47
18,5
7,5
3
1
5
147
59
23
9,5
3,5
1,5
6
177
71
28
11
4,5
2
8
240
94
37
15
6
2,5
10
300
118
47
18,5
7,5
3
15
440
176
70
28
11
4,5
20
590
240
94
37
14,5
6
wartości o barwie czerwonej zawartość CO2 niebezpieczna dla ryb