Podstawowe parametry wody
Twardość wody Tw
Parametr zależy od ilości rozpuszczonych w wodzie soli pewnych związków. W zależności od rodzaju
związków zawartych w naszej wodzie rozróżniamy :
Twardość węglanową (Tww) :
Uwzględniana jest tu głównie zawartość węglanów i wodorowęglanów. Parametr ten jest najczęściej
wykożystywany przez akwarystów, posiada szczególne znaczenie, bowiem decyduje o wartości Ph
wody i zawartości w niej dwutlenku węgla CO2.
Twardość niewęglowa (Twn) :
Oprócz węglanów w wodzie znajdują się inne związki a należą do nich na przykład siarczany
wapnia, magnezu i inne. Ich udział określany jest mianem twardości niewęglanowej lub inaczej stałej.
W przeciwieństwie do twardości węglanowej dla akwarystyki odgrywa ona podrzędną rolę.
Twardość ogólna (Two) :
Stanowi ona sumę twardości węglanowej i twardości niewęglanowej. W literaturze akwarystycznej
najczęściej twardość wody wyrażana jest w niemieckich stopniach twardości no.
Można się również spotkać z innymi sposobami oznaczania twardości, która charakteryzowana
jest odpowiadającymi danej metodzie wartościami.
|
1 stopień
|
niemieckie
n
|
angielskie
a
|
francuskie
f
|
amerykańskie
USA
|
rosyjskie
r
|
| niemiecki |
1,00 |
1,25 |
1,78 |
17,80 |
7,51 |
| angielski |
0,798 |
1,00 |
1,43 |
14,30 |
5,70 |
| francuski |
0,560 |
0,702 |
1,00 |
10,00 |
4,00 |
| amerykański |
0,056 |
0,070 |
0,10 |
1,00 |
0,40 |
| rosyjski |
0,14 |
0,111 |
0,078 |
0,0078 |
1,00 |
Pomiaru twardości wody dokonujemy testami będącymi płynnymi odczynnikami którymi można
odczytać najczęściej twardość węglanową Tww i twardość ogólną Two.
Czasami zdarza się że, twardość węglanowa jest większa od twardości ogólnej, czego
przyczyną są znajdujące sie w wodzie inne sole które zmieniają wartość odczynu. W takim
przypadku dla naszych celów wystarczy przyjąć wartość twardości węglanowej jako ogólną.
| bardzo miękka |
do 4 n |
| miękka |
do 8 n |
| średnio twarda |
do 12 n |
| twarda |
do 18 n |
| bardzo twarda |
powyzej 18 n |
Po pomiarze i porównaniu z wymaganiami naszych ryb i roślin, jeśli trzeba
twardość wody można zmieniać obniżając lub podwyższając Tww, wpływając również na zmianę
twardości ogólnej Two.
Obniżenie twardości węglanowej uzyskujemy :
- filtrując wodę przez torf, jednocześnie podnosząc lekko zakwaszenie wody
- stosując wymieniacz kationów
- dolewając w odpowiednich proporcjach wodę destylowaną
Podwyższenie twardości węglanowej uzyskujemy :
- filtrowanie wody przez warstwę torfu koralowego tak długo aż, uzyskamy odpowiednią wartość
Kwasowosć i zasadowosć (stopień Ph)
Wartość Ph jest miarą określającą koncentrację kwasów lub zasad w wodzie. Jej wartość
głównie zależy od obecności dwutlenku węgla, występującego w wodzie częściowo w postaci
kwasu węglowego i częściowo w postaci wodorowęglanów. Mają na nią również wpływ inne naturalne
kwasy np. kwasy humosowe oraz występujące w niej alkaiczne związki. Skala Ph jest logarytmicznym
wykresem odwrotności koncentracji jonów wodorowych w wodzie. Zatem wraz ze wzrostem
zawartości jonów wodorowych wzrasta kwasowość wody i jednocześnie maleje
wskażnik na skali Ph. W punkcie Ph = 7 woda ma odczyn obojętny tzn.wartość jonów kwasowych
i zasadowych jest równa, a gdy zawartość jonów wodorowych maleje wskaźnik skali Ph rośnie.
| silnie kwaśna |
powyżej Ph 6 |
| lekko kwaśna |
Ph 6 - 6,9 |
| obojętna |
Ph 7 |
| lekko zasadowa |
Ph 7,1 - 8 |
| silnie zasadowa |
Ph 8,1 - 9 |
Pomiaru wartości Ph wykonujemy odczynnikami w postaci papierków, pałeczek lub płynnych
wskaźników, które przez zmianę barwy informują o wartości stopnia zakwaszenia wody.Dostepne
są również wskażniki o długotrwałym działaniu umieszczone na stałe w akwarium
lecz koszt ich jest dość wysoki.
UWAGA : w świeżo założonym zbiorniku wartość Ph może ulegać dużym wahaniom
ale zwykle po dojrzeniu wody około 2 -3 tygodni wartość Ph stabilizuje się.
Obniżenia wartości Ph :
- im mniejsza twartość węglanowa tym łatwiej obniżyć Ph. Dlatego obniżenie twardości
wody jest najlepszą metodą obniżenia Ph, najczęściej poprzez dodawanie związków humusowych
przez filtrowanie wody przez torf.
- dodawanie dwutlenku węgla CO
Podwyższenie wartości Ph :
-dodanie do wody wodorowęglanu sodu (kwaśny węglan sodu) który dostaniemy np: w aptece
Tlen O2
Tlen jest podstawowym składnikiem powietrza i jednym z najważniejszych
do oddychania dla ryb i roślin. Im temperatura wyższa tym mniej tlenu może rozpuścić się w wodzie.
Z ilością napowietrzania wody w naszym akwarium należy uważać, gdyż tlen powoduje wytrącanie dwutlenku
węgla CO2 z wody będący podstawowym składnikem wykożystywany do fotosyntezy roślin.
Pomiaru ilości tlenu można dokonać zakupionymi testami lecz najczęściej wystarczy nam dokładna
obserwacja naszych podopiecznych w akwarium. Gdy ryby nagle zaczynają podpływać do lustra wody
i próbują oddychać powietrzem nad wodą jest to najczęściej objaw braku tlenu w wodzie.
Podwyższenie ilości tlenu O2 :
- natlenianie przez zewnętrzną pompkę z kamieniem, zastosowanie deszczownicy, falowanie wody
Obniżenie ilości tlenu O2 :
- nawożenie wody wdutlenkiem węgla CO2
Dwutlenek węgla CO2
Częściowo występuje w postaci kwasu węglowego. Jest ważnym składnikiem odżywczym,
bez którego rośliny nie mogą dobrze się rozwijać. Stężenie CO2 ma ponadto wpływ na wartość
odczynu Ph i twardość węglanową. Rośliny pobierają do fotosyntezy dwutlenek węgla z wody,
początkowo w formie gazu CO2, potem zaś uzyskują dwutlenek węgla z dwuwęglanu wapnia,
co w konsekwencji podnosi wartość Ph. Oznacza to, że im większa jest twardość
węglanowa tym mniej znajduje się w wodzie dostępnego CO2. Efektem widocznym w akwarium braku CO2
jest osadzanie się naloty wapnia na liściach roślin. Optymalną zawartością dwutlenku
węgla w wodzie wydaje się wartość pomiędzy 5 - 15 mg/l i należy uważać nad przekroczeniem
granicznej wartości, gdyż można podusić ryby.Pomiaru wartości CO2 dokonujemy zakupionymi
testerami w sklepach zoologicznych.
Prostym sposobem oznaczenia wartości dwutlenku węgla jest skożystanie z poniższej
tabeli (tabela nie może być wykożystana jeżeli woda jest filtrowana przez torf).Musimy dokonać
pomiaru wartości Ph i twardości węglanowej Tww. Porównując wyniki z tabelą otrzymamy
zawartość CO2 w mg/l.
|
Tww\Ph
|
6,0
|
6,4
|
6,8
|
7,2
|
7,6
|
8,0
|
|
1
|
30
|
11
|
4,5
|
2
|
1
|
0,5
|
|
2
|
59
|
24
|
9,5
|
3,5
|
1,5
|
0,5
|
|
3
|
87
|
35
|
14
|
5,5
|
2
|
1
|
|
4
|
118
|
47
|
18,5
|
7,5
|
3
|
1
|
|
5
|
147
|
59
|
23
|
9,5
|
3,5
|
1,5
|
|
6
|
177
|
71
|
28
|
11
|
4,5
|
2
|
|
8
|
240
|
94
|
37
|
15
|
6
|
2,5
|
|
10
|
300
|
118
|
47
|
18,5
|
7,5
|
3
|
|
15
|
440
|
176
|
70
|
28
|
11
|
4,5
|
|
20
|
590
|
240
|
94
|
37
|
14,5
|
6
|
wartości o barwie czerwonej zawartość CO2 niebezpieczna dla ryb